Posted by Vivian | 0 comments

Trà Đạo – Thẩm mỹ của sự cô t�...

Bài này trích từ diễn đàn Hoalinhthoai.com

Một chòm cây mùa hạ,
Một nét biển xa,
Một vừng trăng chiếu mờ nhạt.
Tôi nhìn ra,
không có hoa,
cũng không có lá.
trên bờ biển,
một chòi tranh đứng trơ trọi,
trong ánh nắng nhạt chiều thu.

Một phần cũng vì yêu thích văn hóa trà đạo, đọc xong bài này ngẫm càng thích hơn. Xin trích:

“…Trà thất là một căn phòng nhỏ dành riêng cho việc uống trà, nó còn được gọi là “nhà không”.
Đó là một căn nhà mỏng manh với một mái tranh đơn sơ ẩn sau một khu vườn. Cảnh sắc trong vườn không sặc sỡ mà chỉ có màu nhạt, gợi lên sự tĩnh lặng. Trong khu vườn nhỏ có thể bố trí một vài nét chấm phá để tạo nên một ấn tượng về một miền thung lũng hay cảnh núi non cô tịch, thanh bình. Cả không gian, khu vườn ấy như một bức tranh thủy mặc gợi lên bầu không khí mà Kobiri Emshiu đã tả trong bài thơ trên…

Cũng cần nói thêm, khu vườn ở Nhật Bản là một loại hình nghệ thuật đình viên, được xem như là phương tiện để biểu hiện tâm lý, cảm xúc của người dân Nhật. Nó không chỉ là thú chơi tao nhã mà còn thể hiện một triết lý về sự phối hợp giữa cái hữu hạn với cái vô hạn, giữa cái náo động với cái tĩnh lặng, kết hợp giữa thế giới thực tại bên ngoài với thế giới siêu hình bên trong. Trên con đường dẫn đến Trà thất, có một tảng đá lớn, mặt tảng đá được khoét thành một cái chén đựng đầy nước từ một cành tre rót xuống. Ở đây người ta rửa tay trước khi vào ngôi nhà nằm ở cuối con đường, chỗ tịch liêu nhất…

Ngôi nhà uống trà làm bằng những nguyên liệu mong manh làm cho ta nghĩ đến cái vô thường và trống rỗng của mọi sự. Không có một vẻ gì là chắc chắn hay cân đối trong lối kiến trúc, vì đối với Thiền, sự cân đối là chết, là thiếu tự nhiên, nó quá toàn bích không còn chỗ nào cho sự phát triển và đổi thay. Điều thiết yếu là ngôi Trà thất phải hòa nhịp với cảnh vật chung quanh, tự nhiên như cây cối và những tảng đá.

Lối vào nhà nhỏ và thấp đến nỗi người nào bước vào nhà cần phải cúi đầu xuống như toát lên một dáng vẻ hết sức khiêm cung. Đối với những võ sĩ samurai thì họ phải để cây kiếm dài ở bên ngoài. Ngay trong phòng trà cũng ngự trị một bầu không khí lặng lẽ cô tịch, không có màu sắc rực rỡ, chỉ có màu vàng nhạt của tấm thảm rơm và màu tro nhạt của những bức vách bằng giấy.

Bạn có thể hỏi rằng: Người Nhật có thường xuyên tham dự những buổi tiệc trà nghi thức không? Quả thật, ở Nhật hiện nay ít người có điều kiện tham dự các buổi tiệc trà với đầy đủ nghi thức theo đúng nghĩa của nó. Thông thường, thú tiêu khiển bằng Trà đạo vẫn là đặc quyền của tầng lớp thượng lưu, ngoại trừ giới tu sĩ.
Tuy nhiên, nếu hỏi rằng hiện nay có nhiều người Nhật học Trà đạo không, câu trả lời sẽ là: Có. Hàng triệu người cả nam lẫn nữ, giàu và nghèo, đang theo học các lớp Trà đạo của hơn 100 giáo phái khác nhau trên khắp nước Nhật. Cứ mỗi tuần, một số người dành khoảng hai tiếng đồng hồ để đến các lớp dạy Trà đạo gồm ba hoặc bốn học viên. Ở đó, họ thay phiên nhau pha trà, phục vụ trà, rồi lại đóng vai như một người khách uống trà.
Việc học Trà đạo đòi hỏi học viên phải có sự hiểu biết sâu sắc và khả năng cảm thụ được sự kết hợp phức tạp giữa các yếu tố trực giác và tinh thần. Chính vì vậy, học tập để trở thành một thầy giáo dạy trà rất khó, đòi hỏi thời gian và sự say mê. Một học viên có thể học thuộc các bước cơ bản để thực hiện một buổi tiệc trà hoàn chỉnh sau ba năm, nhưng để trở thành một giáo viên dạy trà chuyên nghiệp thì việc học hỏi, tìm hiểu sẽ không bao giờ kết thúc.
Cho dù quy trình của một buổi tiệc trà rất phức tạp đòi hỏi nhiều yếu tố, nhưng người Nhật vẫn học và họ cảm thấy rất thú vị và xứng đáng. Mỗi buổi tiệc trà, theo hình thức nào đi nữa cũng luôn luôn góp phần làm cho con người quên đi những nhọc nhằn thường nhật, tâm hồn trở nên thanh thoát hơn và muốn hướng đến điều thiện hơn.

Trà đạo đã thăng hoa thể hiện một triết lý khiêm cung, vong ngã, không có sự phân biệt thân phận, giai cấp, hướng đến trạng thái cảm thụ cái đẹp bình dị trong tâm hồn. Qua việc học Trà đạo của người Nhật, chúng ta có thể nhận biết thêm một số nét đặc trưng của nền văn hóa Nhật Bản cũng như tính cách của họ. Mọi người Nhật đều được hưởng một nền giáo dục rất hoàn thiện ngay từ bậc tiểu học. Ngoài các giờ học văn hóa chính quy tại trường, họ còn tham gia các khóa học để rèn luyện kỹ năng, tính cách và những điều cần thiết trong cuộc sống hằng ngày như nghệ thuật viết chữ đẹp, hội họa, âm nhạc, nghệ thuật cắm hoa, chăm sóc vườn, nội trợ, làm gốm, trà đạo.
Bạn sẽ không khỏi ngạc nhiên nếu thấy chương trình của đứa trẻ học cấp một có cả học cách làm các loại bánh dân tộc mà buổi học này bắt buộc phải có bố hoặc mẹ tham gia. Trẻ em Nhật còn được dạy các lễ nghi trong sinh hoạt trong gia đình, phong tục và truyền thống dân tộc. Chính vì vậy, người Nhật có một phong cách và tính cách có thể nói là khá đặc biệt, khác với những người ở các quốc gia khác.
Lấy việc học Trà đạo làm ví dụ: Mỗi người trong quá trình luyện tập các bước của một buổi tiệc trà phải tỏ ra rất cung kính, lễ nghi như cúi gập mình khi chào hỏi, lễ phép, khiêm nhường khi nói chuyện. Thêm vào đó, họ học được tính cẩn thận, tỉ mỉ, nhẹ nhàng, khéo léo và ngăn nắp khi thực hiện từng hành động một trong một chuỗi thao tác nhỏ của một buổi tiệc trà. Ngoài ra, người học Trà đạo đòi hỏi phải có khiếu thẫm mỹ cao, có sự cảm nhận nghệ thuật để có thể trang trí phòng trà.
Vì thế, ngoài việc thư giãn tinh thần, việc học Trà đạo còn mang tính giáo dục rất cao. Nền giáo dục mang đậm tính truyền thống này đã tạo cho người Nhật có ý thức và niềm tự hào cao độ về dân tộc mình. Trong lịch sử, chính sự hội nhập nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc của người Nhật đã góp phần phục hưng đất nước Nhật. Thiết nghĩ, đó chính là bài học bổ ích cho mỗi người Việt Nam chúng ta nói chung, những người đang sống trong chốn Thiền môn cô tịch nói riêng noi theo để thiết lập nên một đời sống tinh thần lành mạnh, thư thái trong thế giới u huyền với một nền văn hóa lâu đời của lịch sử: Phật giáo – Dân tộc

Link : Trà đạo

Posted by Vivian | 2 comments

Thư pháp hiện đại: Mới hay là… rác?

Sự xuất hiện của nhóm thư pháp Tiền Vệ đầu tiên tại Việt Nam gồm: Lê Quốc Việt, Nguyễn Quang Thắng, Nguyễn Đức Dũng, Phạm Văn Tuấn, Trần Trọng Dương với chủ thuyết đưa thư pháp hiện đại vào Việt Nam đã khiến hiện trạng thư pháp nước nhà có thêm một dòng thư pháp mới.

Thư pháp không phải thứ sao chép. Theo các anh, thư pháp hiện đại là như thế nào?

Từ trước cho đến nay, cứ nhắc đến thư pháp, đa phần ai cũng chỉ biết đến thư pháp cổ và thư pháp quốc ngữ. Thư pháp cổ điển là thư pháp viết chữ Hán chữ Nôm, còn thư pháp quốc ngữ mới chỉ có khoảng vài năm, và hiện đang dừng lại ở mức độ trang trí trên bìa báo bìa sách. Những người viết “thư pháp chữ Việt” này cũng được gọi là “các ông đồ thời @”. Thực chất, thư pháp chữ quốc ngữ nên được khuyến khích như một thú chơi lành mạnh, hơn là game hay những trò độc hại khác. Còn mệnh danh là “ông đồ” thì hơi quá, vì họ không đọc được mấy chữ Hán chữ Nôm. Chúng tôi không phải vậy!

Chán ngấy thư pháp cổ hay sao mà các anh “tự tiện” cho ra đời loại hình thư pháp Tiền Vệ?

Anh hiểu thế này nhé, anh thấy rằng, anh hay tôi không thể bắt nhịp được với đời sống và tinh thần của xã hội hiện tại. Vì thế, anh đã tiến hành giải phóng tư duy, thích nói thật, nói những câu chuyện trung thực của xã hội và công cuộc xây dựng đất nước. Những tác phẩm theo phong cách thư pháp hiện đại của anh đã phần nào nói lên được những điều ấy. Và chúng tôi là như vậy đấy!

Các anh cho ra đời một loại hình thư pháp mới, phải chăng có sự mặc cảm vì không thể vượt qua được cái bóng “cổ nhân”?

Trong phương diện nghệ thuật, thư pháp đối với chúng tôi không phải là một thứ đi sao chép lại, nếu anh viết giống người khác, là anh đã tụt hậu rồi. Mình viết giống “cổ nhân” thì mình đã tụt hậu với “cổ nhân”, viết giống Trung Quốc thì hẳn mình tụt hậu với Trung Quốc. Mình có cái nền là truyền thống thì mình phải kế thừa và vượt qua để tạo ra được cái bản sắc riêng của mình, đấy mới gọi là nghệ thuật. Còn không thì chỉ là những “ông đồ” đi sao chép chữ mà thôi.

Ai gọi nó là rác, thì họ đang khó chịu với cái mới.

Thế thư pháp Tiền Vệ khác với thư pháp cổ như thế nào?

Posted by Vivian | 6 comments

Về thăm nhà mẹ

Tại một số tỉnh miền Nam Trung Quốc gọi mồng hai tết là “Ngày về thăm nhà mẹ”, cứ đến mồng hai tết hằng năm, hầu như các chị em phụ nữ sau khi cưới đều cùng với chồng con về nhà chúc Tết bố mẹ, gọi là về “làm khách”, bởi vì ngày xưa người Trung Quốc quan niệm rằng con gái sau khi lấy chồng như nước đã hắt ra ngoài, trở thành người ngoài họ, nếu con gái về nhà chúc Tết vào mồng một tết sẽ khiến cho tổ tiên đã quá cố không vui, khiến cho nhà bố mẹ sẽ bị nghèo. Khi về nhà gái, con gái và con rể phải chúc tết và lỳ xì cho ông bà bố mẹ nhà gái, rồi còn phải lỳ xì cho các em nhà gái. Nếu như con gái mới cưới, mồng hai tết lần đầu tiên về chúc tết nhà bố mẹ thì phải mang theo đùi gà về, dùng giây đỏ xuyên tiền đồng đeo lên cổ trẻ nhỏ. Buổi trưa cả nhà ngồi quây quần bên nhau ăn bữa tiệc khai niên, chuyện trò với nhau, khoảng ba giờ chiều mới có thể cùng chồng con ra về. Trước kia bố mẹ nhà gái chuẩn bị sẵn hai cây mía con có rễ có lá và hai con gà cho con gái và con rể mang về để trồng và nuôi, với ngụ ý là để con gái và con rể đồng cam cộng khổ, con cái đông đúc. Hiện nay tập tục này đã không thịnh hành nữa, nhưng con gái cùng chồng con về nhà bố mẹ chúc tết vào mồng hai Tết vẫn duy trì cho đến ngày nay, nhưng tập tục này lại không thịnh hành tại khu vực miền bắc. Mồng hai Tết, các thương gia và các gia đình ở miền bắc Trung Quốc đều đốt vàng nhan để cúng thần tài, cúng tổ tiên, cúng đất trời, cúng cho gia đình bình an, làm ăn thuận lợi trong năm mới. Đồ cúng gọi là “ngũ đại cung”, bao gồm lợn, cừu, gà, vịt, cá chép đỏ đều nguyên cả con. Sau đó mọi người đến nhà nhau chúc Tết. (Theo Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc)

Bài hát “Về thăm nhà mẹ ” mô tả cảnh con gái sau khi lấy chồng về thăm nhà mẹ gặp phải trận mưa to với lời ca dí dỏm

Về nhà mẹ  – 回娘家

Thể hiện: Châu Minh Anh

Gió thổi rặng liễu xào xạc
Dòng sông nước chảy rào rào về xuôi
Cô dâu nhà ai chạy ngược xuôi
Thì ra cô bận về thăm nhà mẹ
Trên mình mặc áo bông đỏ
Trên đầu cài đóa hoa hồng
Môi son má phấn trông xinh đẹp
Tay trái xách con gà,
Tay phải xách con vịt

Posted by Vivian | 3 comments

Áo dài Việt

Áo dài Việt Nam thắng lớn trong nước và ngoài nước, do đâu mà được vậy?

Do nó cho thấy gió.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Cao Đàm, sau nhiều tháng ở hội chợ Osaka, chứng kiến sự thắng lợi của chiếc áo dài Việt Nam trước các đối thủ quốc tế, sau khi so sánh các ưu khuyết điểm của y phục phụ nữ các nước được phô diễn tại đây, đã nhận xét như thế.

Mặc áo dài mà đứng yên chưa chắc đã ăn đứt nổi những cô gái Âu Á khác mặc y phục dân tộc của họ. Nhưng mặc áo dài mà đi, mà múa v.v… thì người con gái Việt Nam linh động hẳn lên.

Áo dài Việt Nam nó vừa theo sát những nét tuyệt mỹ của thân người, lại vừa thêm cho tấm thân ấy sự linh động phơi phới mà nó vẫn ao ước. Những tà áo nhẹ ve vẩy phất phơ trong gió làm cho một thân hình nặng nề nhất, cục mịch nhất, cũng hóa ra thanh thoát.

Thân người là đẹp, nhưng thứ y phục chỉ nhằm khai thác cái đẹp của thân người thì rõ ràng là tục. Trang phục là văn hóa, văn hóa là một cố gắng cải biến thiên nhiên. Trang phục mà như mini-jupe, thì ấy là một cuộc phi nước đại trở về tự nhiên, gợi lên những ham muốn trực tiếp vào “tòa thiên nhiên”, là một chối bỏ văn hóa.

Nhưng thân người đẹp, y phục không được phép xóa hẳn cái thân người đi. Trang phục mà như chiếc kimono Nhật thì là một sự quá trớn của văn hóa đấy nhé. Văn hóa cũng phần nào thôi chứ.

Chiếc áo dài Việt Nam là một sự dung hòa giữa tự nhiên và văn hóa. Phần trên của nó đề cao thân người, bạo và tục; đã có phần dưới rất thanh, thoát hẳn thân người.

Nhìn vào một người nữ mặc áo dài, sau khi bị khích động vì cái phần trên, mắt lần dò nhìn xuống, thì ở phần dưới lại chỉ thấy… gió! Vâng! ở đây chỉ thấy có gió (như người nhiếp ảnh gia tinh mắt đã thấy), có cái thướt tha, cái bay bướm mà thôi.

Luận về dân tộc tính, có người đã đặc biệt chú ý đến cái đức tính truyền thống của người Việt Nam là đức tính thiết thực, thể hiện trong lối ăn mặc những áo quần (nhất là quần) rất ít màu sắc. Đúng lắm, quần áo chúng ta lại còn thiết thực ở chỗ gọn ghẽ, giản đơn nữa. Tuy nhiên, nhận xét đây không bao gồm chiếc áo dài phụ nữ. Áo dài gái Việt thì được phép màu mè sặc sỡ, được phép lả lướt. Tha hồ!

Mà như vậy phải chứ. Trong cuộc sinh hoạt thường nhật ở một hoàn cảnh gian khổ, dân tộc ta thiết thực; nhưng áo dài không phải là sinh hoạt thường nhật. Nó là hội hè. Dân tộc nào cũng tự cho phép mình có những ngày hội, những cuộc vui.

Những ve vẩy phấp phới của các tà áo dài là niềm vui hợp lý mà chúng ta tự thưởng cho mình bên cạnh những lao tác nhọc nhằn. Là cái văn vẻ trong cuộc sống tinh thần của dân tộc, sau khi đã nỗ lực củng cố cuộc sống vật chất.

Bởi vậy, trên đất nước, hễ nơi nào còn đang khai phá, còn đang bận rộn vất vả nhiều về công cuộc xây dựng những cơ sở vật chất của đời sống thì chiếc áo dài chưa vội xuất hiện. Chỉ nơi nào đất mới đã khai phá xong, điều kiện sinh sống đã thiết bị xong xuôi, con người đã thảnh thơi, bấy giờ thì hai vạt áo của người đàn bà Việt Nam mới tự buông thõng xuống, phe phẩy, và reo vui với gió.

Posted by Vivian | 0 comments

Kinh kịch

Kinh kịch Trung Quốc được gọi là “Ca kịch phương Đông”, là quốc túy thuần túy Trung Quốc, gọi là Kinh kịch bởi được hình thành tại Bắc Kinh. Kinh kịch đã có lịch sử hơn 200 năm, bắt nguồn từ tuồng cổ địa phương, đặc biệt là “Huy Ban” tức “đoàn tuồng An Huy” lưu hành tại miền Nam Trung Quốc hồi thế kỷ 18.

Ca khúc Hồng nhan tri kỷ

( Khúc chủ đề bộ phim Điệp vụ sân khấu do Châu Huệ Mẫn – thể hiện với sự tham gia của nghệ sỹ kinh kịch Cái Minh Huy)

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, qua hội nhập trong suốt mấy chục năm, Kinh kịch mới được hình thành, và trở thành loại tuồng sân khấu lớn nhất Trung Quốc.  Kinh kịch là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, bằng cả quá trình thể hiện hợp nhất giữa “Ca, nói, biểu hiện, đấu võ, múa ”, để thuật lại các cốt truyện, khắc họa nhân vật. Các nhân vật trong Kinh kịch chủ yếu chia làm bốn vai lớn : Sinh <vai nam >, Đào <vai nữ>, Tĩnh <vai nam >, Hài <nam nữ đều có>, ngoài ra còn có một số vai phụ.

Mặt nạ là nghệ thuật đặc sắc nhất trong Kinh kịch. Qua mặt nạ có thể khán giả có thể nhận biết các nhân vật trung thành hoặc gian trá, tốt đẹp hay xấu xa, lương thiện hay gian ác, cao thượng hay thấp hèn. Ví dụ như, nặt nạ tô đỏ thể hiện nhân vật trung thành nhất mực, nếu là màu trắng thì nhân vật đó có tính cách gian trá, độc ác, màu xanh lam thể hiện nhân vật đó kiên cường dũng cảm, màu vàng nói nên nhân vật đó tàn bạo, màu vàng hoặc màu bạc tượng trưng cho thần phật hoặc quỷ quái, khiến khán giả có một cảm giác huyền ảo.

Posted by Vivian | 3 comments

Japansese business etiquette

Thị trường Nhật Bản được xem là một trong những thị trường mang lại lợi nhuận cao cho các nhà đầu tư nước ngoài, nổi bật đó là các hãng thời trang như Louis Vuitton, Gucci, Prada, tiếp đến là các nhà phân phối dịch vụ như Yahoo! hay các sản phẩm công nghệ cao. Kinh doanh tại Nhật có thể đem lại 30% tổng lợi nhuận mà hãng kinh doanh tại nước ngoài và trên thực tế một thống kê cho thấy môi trường kinh doanh ở đây hấp dẫn đến mức cụm từ “Japanese business etiquette” là một trong những cụm được tìm kiếm nhiều nhất trên Google và cả Overture.

Phép xã giao của Nhật Bản không quá khắt khe hay kỳ lạ, nền tảng của nó vẫn là phép lịch sự, tinh tế và thái độ thiện cảm mặc dù mức độ hình thức thường cao hơn so với Mỹ hay Châu Âu.

Danh thiếp là vật bất ly thân đối với doanh nhân tại Nhật trong các cuộc họp hay gặp mặt, nó được in hai mặt với hai ngôn ngữ là tiếng Nhật và Anh. Không bao giờ ném, vứt danh thiếp trên bàn, luôn đưa cho đối tác bằng hai tay khi nhận cũng bằng hai tay và cám ơn (hajimemashite).

Cách ăn mặc khi họp hành kinh doanh của nam doanh nhân đều cần chỉnh tề với comple màu sậm, cà vạt và áo sơ mi. Bạn nên mang cà vạt màu dịu vào tháng 10 đến tháng 4 và mày nâu từ tháng 5 đến tháng 9 do mùa hè ở Nhật rất nóng và ẩm. Trang phục không nên là bộ comple đen, áo trắng và cà vạt đen do đó là trang phục dành cho lễ tang. Tóc thường cắt ngắn gọn, trừ khi bạn kinh doanh thời trang, thiết kế, internet thì tóc buộc có thể chấp nhận được, không được cạo trọc đầu hay để râu dài. Đối với nữ thì được khuyên nên cắt tóc ngắn, váy dài hoặc quần dài màu sắc theo mùa, không nên đi giày cao gót hoặc váy quá ngắn và đeo nhiều trang sức. Tại Nhật nên dùng những hàng hiệu như Gucci, LV, Prada.

Người Nhật không quá khắt khe về giờ giấc nhưng bạn nên gọi điện trước 1 – 2 tiếng trước cuộc hẹn, thông báo bạn đang trên đường đến. Trong trường hợp đến muộn cũng phải thông báo trước 1 tiếng để hẹn lại. Bạn nên đến sớm trước 10 phút thậm chí nhiều hơn nếu hẹn với cấp cao. Khi vào họp nên để đối tác ngồi trước (vẫn ảnh hưởng theo phong cách Samurai cũ). Trong cuộc họp không nên quá khoe khoang, không nên nắm tay nếu lần đầu gặp đối tác hay vỗ vai, lưng của người Nhật và luôn thân thiện, mỉm cười, hợp tác với thái độ sẵn sàng.

(Dịch từ Japanese business etiquette )

Posted by Vivian | 3 comments

“Impression” Ad

Một ngày chủ nhật đẹp trời trước tôi có dịp lướt qua “thế giới phẳng” (phẳng chắc do chiếc Lếch xù của T. Friedman đâm nát), nhưng không – tôi bắt gặp và quyết định lưu giữ ngay lại một “cây Oliu” rất đẹp. Thực ra tôi không muốn nói đến vấn đề văn hóa (cây Oliu) có bị Toàn cầu hóa (Lếch xù đại diện) nghiến nát hay không mà đơn thuần tôi chỉ thấy nó thú vị.

Mỗi lần vào gian hàng LCD với siêu phẳng là tôi hoa mắt bởi hình ảnh và âm thanh dạng cha chung không ai tiếc nên tự  do phô diễn cái đẹp nhất. Đúng là đẹp thật, tôi dừng lại ở chiếc LCD Sharp Aquos và nhìn chăm chú bởi giới thiệu về “cây Oliu” rất hay, may mà trên mạng đã có người đăng.

Quảng cáo : Impression của hãng Sharp Aquos

Nhạc: Tetsuya Komuro (khá thích ông này với các bản sountrack hoạt hình)

Xem xong clip lại nổi máu tò mò, tìm được một ít về ngành dệt Nhật Bản trong sách, viết luôn cho nhớ:

Đồ dệt Nhật Bản bao gồm Bingata (hàng dệt nhuộm bề mặt)

và Basho (vải dệt bằng tơ chuối abaca) ở Okinawa, Satsuma

và Jofu (vải lanh) ở quận kagoshima,

Ngoài ra còn có kurume-gasuri (vải ikat kurume) ở quận Fukuoka và iyo-gasuri (vải ikat Iyo) ở quận Ehime, bột chàm (ai) ở quận Tokushima, có thời được đánh giá cao trên cả nước như awa-ai, thuốc nhuộm tự nhiên, vải bông ở Tamba (các quận Hyogo và Kyoto), saki-ori (dệt từ mảnh vải cũ) ở vùng Hokuriku và Tohoku, lụa habutae ở quận Fukui và Chijimi (nhiễu) ở quận Naiigata, Mikawa momen (bông mikawa) ở quận Aichi và kaiki (lụa Kai) ở quận yamanashi, lụa dệt ở vùng Kanto ở Kiryu (quận Gumma), Kogin ở vùng Tsugaru, Hishizashi, phân biệt bằng các mẫu thêu bằng sợi bông trắng ở các quận Aomori và Iwate và Sashiko (mền đắp) làm bằng Ainu ở Hokkaido.

Posted by Vivian | 1 comment

Trà Việt Nam

Bài này được lấy từ  Blog lives – trà

“Việt Nam nằm trong cái nôi cổ nhất của trà. Truyền thống dùng trà cũng có từ rất lâu đời. Tuy vậy, sau khi Trung Quốc biết đến trà từ phương nam thì trà phát triển rất rực rỡ và ảnh hưởng ngược lại. Sau quá trình giao lưu, Việt Nam hình thành nên 3 cách uống trà chính: Trà Ướp Hương, Trà Mạn và Trà Tươi.

Trong các loại Trà Ướp Hương, nổi tiếng và phổ biến nhất là Trà Sen, ngoài ra còn có Trà Ngũ Hương và một loại khác đặc biệt thú vị là Trà Hoa Sứ.

TRÀ SEN

Trà Sen vốn là loại trà ướp hương đặc trưng nhất của người Việt Nam trước khi hàm nghĩa văn hóa trà Việt Nam như ngày nay. Trà Sen được dùng phổ biến nhất trong 3 loại trà.

Nữ Hoàng Trà Sen luôn chiếm vị trí độc tôn trong thế giới trà ướp hương. Qua nhiều năm tháng Trà Sen đã trở thành khái niệm tinh thần chứ không đơn thuần là trà ướp hoa sen. Trà Sen nổi tiếng nhất là trà được ướp với hoa sen tại Hồ Tây Hà Nội.

Ướp Sen
Trà mạn san tuyết Hà Giang là chọn lựa tốt nhất để bắt đầu ướp trà. Gạo bông sen được lấy để ướp trà, cứ 1 lớp trà tới 1 lớp sen. Sau đó là công đoạn sấy khô. Làm lại nhiều lần đến khi trà có được mùi hương ưng ý.

Posted by Vivian | 3 comments

Kiến trúc nhà Nhật Bản

Anime hay Manga Nhật Bản đã trở nên món ăn tinh thần không thể thiếu đối với hầu hết lứa tuổi thanh thiếu niên bấy giờ. Tôi cũng vậy, không những  yêu thích anime Shoujo (dành cho phái nữ) mà còn cả shounen (dành cho nam), đôi khi dành cho nam còn thích hơn vì đỡ sến. Bộ điển hình tôi hay xem là Rurouno Kenshin, Ninja loạn thị (hài), Kaze Hikaru,… Nhưng hôm nay không bàn về truyện hay nội dung đâu, tôi thích nói về kiến trúc truyền thống Nhật Bản (với sự tìm hiểu có hạn và chỉ đơn giản là qua các hình vẽ anime/manga mà thôi)

Cảm hứng của tôi từ võ đường Kayami của Kaoru, hay mô hình các lâu đài ụ đất Dokutake, Dokuaji trong Ninja loạn thị, và rất nhiều truyện khác. Có lẽ rút ra được nguyên tắc về kiến trúc Nhật Bản đó là sở thích các vật liệu và khung cảnh tự nhiên, đặc biệt là gỗ. Gỗ là chất liệu có thể truyền dẫn hơi thở nên nó phù hợp với khí hậu Nhật Bản, hấp thu độ ẩm trong những tháng ẩm ướt, thoát ẩm trong mùa khô. Khung cảnh tự nhiên thường thấy ở Nhật Bản đó là vườn, trà thất.

Có thể thấy kiến trúc Nhật Bản phát triển với những phong cách sau: Từ các khu nhà lớn Shinden —> dinh thự kiểu Shoin (trà thất Shoin, trà thất Soan) —> nhà kiểu Sukiya —> Nhà ở hiện đại thời kỳ đầu

Phong cách Shinden xuất hiện trong thời Nara (710-794), chín muồi vào cuối thời Heian (794-1185), kiến trúc thường là khu nhà một tầng gồm 1 nhà chính và khu ngoại vi, cất trên những cột gỗ chôn xuống đất, bao quanh là các hành lang bằng gỗ có bậc thang lên xuống. Nền và mặt hiên bằng gỗ, không sơn, mái lợp ván, có một vài vách ngăn trong nội thất giản dị, người ta thường ngồi trên những tấm thảm (tatami), khu vực riêng tư ngăn bằng những mảnh cuốn có vẽ những bức họa nổi tiếng.

Phong cách Shoin có cội nguồn từ thời Muromachi (1333 – 1573), có lẽ khi nghiên cứu tôi thấy phong cách này có ảnh hưởng rất lớn, và hay xuất hiện trong các câu chuyện Nhật Bản. Nét đặc trưng của nó bao gồm : hốc lõm âm tường, giá kệ, bàn giấy và cửa trang trí, thiết kế các phòng không giống nhau, nó vẫn mang những đặc điểm của Shinden. Căn phòng Shoin (thư phòng) thường có các tấm thảm tatami trên tường đối nhau, xiên góc, có những bức màn kéo (fusuma) được dùng để ngăn không gian bên trong, và có thể tháo ra để tạo không gian rộng lớn hơn.  Những cánh cửa lùa lưới gỗ được phủ bằng giấy gạo trong suốt (shõji), và những cánh cửa nặng bằng gỗ có thể đóng lại ban đêm hoặc khi thời tiết khắc nghiệt.

Thường tôi thích thiết kế kiểu này của Nhật Bản vì luôn có mối quan hệ truyền thống giữa ngôi nhà và môi trường cụ thể, nhất là vườn. Người Nhật không xem nội thất và ngoại thất như hai thực thể riêng biệt, không có hàng rào, bức vách không mang tính bảo vệ. Tôi thích hiên nhà và hành lang bên ngoài ngôi nhà bởi nó được dùng như không gian chuyển tiếp từ bên trong ra bên ngoài.

Quay trở lại với “nhà anime”, theo tôi kiến trúc trong Ninja loạn thị theo phong cách kế thừa của cả Shinden và Shoin, vì Ninja xuất hiện vào thời Kamakura (1185-1333) và đến thời Tokugawa (thời Edo – 1600 – 1868), cũng tương tự như trong Rurouno Kenshin (Minh Trị  năm thứ 11). Bối cảnh là Minh Trị (Meiji – 1868- 1912)  có lẽ hay được đưa vào chuyện bởi vì đó là thời tàn của các Samurai và chế độ Mạc Phủ, nhưng tôi không muốn nói đến tinh thần Samurai mà muốn nói đến kiến trúc. Có lẽ trong Kenshin đã xuất hiện những ngôi nhà mang dáng dấp Phương Tây, do chấm dứt thời phong kiến và mở cửa đối với Phương Tây (như tòa cảnh sát trong Kenshin, hay khu thương mại Kyoto)

Hiện nay nhà truyền thống Nhật Bản (Motra) vẫn còn, là kế thừa của phong cách Shoin và Sukija (phiên bản của Shoin với một số thay đổi phù hợp với cuộc sống thường nhật như tạo bầu không khí dân dã hơn, kết hợp với phong cách trà thất – một phong cách tinh tế và sành sỏi nói lên văn hóa Nhật Bản mà thế giới không có được). Motra thường có các mái hiên cao, làm lối đi từ nhà ra vườn quanh, có mái che, cửa ra vào bằng mành tre có thể hạ thấp.

Nguồn tham khảo

Sách The art of japanese architecture (David & Michiko Young)

Nhật Bản đất nước và con người – Echi Aoki

Posted by Vivian | 0 comments

Hanbok

Dạo này dành khá nhiều thời gian xem phim Hàn Quốc, có lẽ bất kể những gì thuộc về truyền thống tôi đều đặc biệt có cảm tình. Ấn tượng đầu tiên có lẽ là về âm nhạc trong phim. Không phải những bài nhạc K-pop mà chính là thể loại nhạc dân tộc. Không biết một chữ tiếng Hàn chẳng khác nào mò kim đáy bể.

Bộ phim Cô dâu 18 tuổi (một trong những bộ phim hài yêu thích) một phần mang dấu ấn của truyền thống Hàn. Mở đầu phim tôi nhận thấy một khúc nhạc khác lạ, lạ bởi vì nó khác những bài K-pop tôi thường nghe, tìm toát mồ hôi mới ra, kể cũng thật hạnh phúc như cô dâu 18 tuổi vậy!

Tiếng đàn không hiểu thuộc nhạc cụ gì, nghe như tiếng bộ gõ ngoài trống ra. Tôi tự hỏi không biết có cả đàn tranh HQ (Kayagum) nữa không, đàn này không dùng móng nên khó tạo ra âm thanh trong như đàn tranh TQ. Ai có thể giúp tôi nhỉ? (Học tiếng hàn thì không thể rồi).

Còn nữa, gần đây những phim tôi xem như Dae Jang Geum, cô dâu 18 tuổi, ngoài ra những bộ phim như Hoàng Cung xuất hiện rất nhiều trang phục và phong tục của HQ. Vậy tìm hiểu về trang phục vậy

Nhìn qua thì độ rực rỡ và hoa hòe không bằng Kimono Nhật Bản (có lẽ vì NB thiên về sự hài hòa thiên nhiên hơn chăng?), độ rực rỡ, cầu kỳ chắc không bằng TQ. Tuy nhiên nhìn ra sẽ phân biệt được ngay, mỗi nước một vẻ, mười phân vẹn mười.

“Trang phục châu Âu thâm nhập vào Hàn Quốc từ thời kỳ chiến tranh Triều Tiên (1950-1953). Trong thời kỳ công nghiệp hoá mạnh mẽ đất nước những năm 1960 và 1970 người ta coi hanbok không phù hợp với cách ăn mặc thoải mái, nên không thông dụng như trước. Tuy nhiên gần đây, những người yêu thích hanbok đã vận động mặc lại trang phục này và đã tạo ra những kiểu cách mới để thuận tiện hơn khi mặc.

Trang phục truyền thống hanbok thường được mặc vào những ngày lễ đặc biệt như Tết âm lịch và Chuseok – ngày Lễ mùa (Hội mùa rằm trung thu), và các ngày lễ của gia đình như Hwangap, lễ kỉ niệm sinh nhật lần thứ 60.

Mỗi quốc gia lại có một nền văn hóa mang bản săc riêng. Việt Nam có bề dày 4000 năm dựng nước thì Hàn Quốc cũng có bấy nhiêu năm tạo dựng cho nền văn hóa của mình 1 diện mạo riêng, mang đậm chất Hàn.
Khi đặt chân đến Hàn Quốc, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy những thiếu nữ Hàn Quốc trong trang phục han-bok truyền thống, ko phải chỉ vào dịp lễ mà ngay cả ngày thường ở bất cứ đâu. Các cô gái trẻ thường mặc váy màu đỏ sáng và áo vét vằng với ống tay áo kẻ sọc nhiều màu. Nhưng sau khi kết hôn thì mặc váy đỏ và áo vét màu xanh. Với chiếc áo dài Việt Nam, dáng vẻ mềm mại thướt tha, đường lượn ôm sát người là tiêu chí đẻ đánh giá 1 chiếc áo đẹp, thì với han-bok, cánh tay áo cong, cổ trắng hẹp và chiếc nơ thắt 1 bên trên áo han-bok nữ là 3 điểm để đánh giá vẻ đẹp.” Trích từ  Trung tâm nghiên cứu Hàn Quốc

Nguồn ảnh từ www.mangonet.kr

“Vào thời xưa, phụ nữ Hàn Quốc thường mặc Hanbok gam màu trắng. Màu trắng tượng trưng cho sự thanh khiết, trinh nguyên và là màu phổ biến nhất cho trang phục của thường dân. Dịp lễ, tết có nhiều màu hơn, màu sắc sáng tượng trưng cho tầng lớp thượng lưu. Đi kèm theo Hanbok là tất, trang sức và một vài vật dụng như trâm cài đầu… khiến bộ trang phục truyền thống trở nên thực sự hoàn thiện.

Ở Hàn Quốc có những vùng khác nhau nổi tiếng về loại vải riêng của mình nên đã làm phong phú, hấp dẫn thêm cho Hanbok. Vùng Hansan, ở phía Nam Hàn Quốc, đã dệt nên loại vải gai trắng nổi tiếng đến mức đã được tiến cống sang nhà Đường (Trung Quốc) trong suốt thời Korkyo (918-1392). Vải làm bằng sợi gai dầu ở thành phố Andong, thuộc tỉnh Gyeongsang, phía Nam Hàn Quốc cũng rất được ưa chuộng bởi tầng lớp thượng lưu. Do điều kiện thời tiết, nên chất liệu tạo ra trang phục cũng khác nhau, trang phục của người dân xứ Hàn được làm từ cây gai dầu, cotton, lụa và sa-tanh. Thời tiết lạnh cần có chất vải dày hơn, những người ở miền Bắc thì thường mặc áo có cả lông để cho ấm hơn. Trong khi đó, trang phục mùa hè dùng những chất liệu mỏng hơn để làm mát cơ thể. Vào mùa thu, phụ nữ sẽ mặc quần áo làm từ tơ lụa, khi đi lại nó tạo nên tiếng xào xạc tựa như họ đang bước trên lá khô”   Trích Hanbok cách tân

Có lẽ tôi có cảm tình với bộ phim “Bỗng dưng muốn khóc” vì vẻ đẹp của người Việt vẫn toát lên được qua chiếc áo dài trắng truyền thống.  Trang phục truyền thống Châu Á, có lẽ Việt Nam mình là đơn giản nhất (không kể đến mớ ba mớ bảy). Nghĩ lại tại sao hồi cấp 3 mình toàn trốn mặc áo dài để bị ghi sổ nhỉ? Ngu dại, giờ muốn mặc cũng chẳng được.